W czerwcu 2017 ukazała się ponowna reewaluacja gumy konjac i glukomannanu [1] - dwóch substancji używanych jako stabilizator lub zagęstnik w żywności. Obie substancje oznaczone są symbolem E425 (ewentualnie z dopiskiem i albo ii). Obie substancje są produkowane z mąki konjac, surowca pozyskanego z rośliny o wdzięcznej polskiej nazwie Dziwidło Riviera [2] [3]. Guma konjac jest pozyskiwana przez wodną ekstrakcję a glukomannan przez przemywanie mąki wodą z etanolem.
Obie substancje nie przenikają przez barierę jelitową i są fermentowane przez bakterie jelitowe. Produktem końcowym, podobnie jak w przypadku pozostałych gum są krótko-łańcuchowe kwasy tłuszczowe. Z negatywnych efektów - glukomannan upośledza wchłanianie witaminy E. Niektóre źródła poza raportem podają że guma konjac może również upośledzać wchłanianie witamin A i E [5]
Zgodnie z obecnymi normami obie substancje mogą być zanieczyszczone arsenem (do 3 mg/kg) i ołowiem (do 2 mg/kg). EFSA w raporcie sugeruje Komisji Europejskiej wprowadzenie bardziej restrykcyjnych norm dla zanieczyszczeń.
W przypadku pracowników fabryk w których jest produkowany glukomannan i guma konjac zanotowano pojedyncze przypadki alergii. Według EFSA w.w. alergia jest związana z wdychaniem substancji i efekt nie występuje przy podaniu doustnym, ze względu na brak bezpośredniego wchłaniania w jelitach.
I teraz najciekawsze efekty uboczne: W przypadku badaniach na gentycznie myszach podanie glukomannanu zmniejszało objawy alergii, włącznie ze zmniejszeniem wartości IgE. Dodatkowo komisja zauważyła łańcuch przyczynowo-skutkowy pomiędzy spożywaniem glukomanannu a obniżonym poziomem cholesterolu i zmniejszeniem wagi. W świecie zachodnim, nie cierpiącym na zbyt niską wagę, zgodnie z reklamą - taki efekt uboczny można przeboleć. Zmniejszony poziom cholesterolu również został potwierdzony w badaniach na szczurach laboratoryjnych.
Jako taki glukomannan w ilościach 1g jest sprzedawany jako korzystny suplement diety, a internet jest pełen artykułów w stylu "Glucomannan: A Super Fiber for Weight Loss & More?!" [4]
I aż żal w tym momencie, że żaden z producentów suplementów nie płaci mi za reklamy.
[1] Re‐evaluation of konjac gum (E 425 i) and konjac glucomannan (E 425 ii) as food additives - EFSA Journal Volume 15 Issue 6 - June 2017
[2] Wikipedia - Dziwadło Riviera
[3] Wikipedia - Glukomanan
[4] Glucomannan: A Super Fiber for Weight Loss & More?!
[5] E425 Guma Konjac - baza Vitalia.pl
środa, 1 sierpnia 2018
niedziela, 29 lipca 2018
NEWS: Guma Tara (E417) - Bezpieczny dodatek do żywności
Guma Tara to naturalna substancja uzyskiwana z drzewa tara (Caesalpinia spinosa). W czerwcu 2017 ukazał się raport EFSA [1] na temat bezpieczeństwa gumy tara jako dodatku do żywności (oznaczenie E417), wykorzystywanego przede wszystkim jako zagęstnik.
Niestety dla autora bloga, a na szczęście dla konsumentów cały raport można skreślić krótko: Guma tara jest bezpiecznym dodatkiem do żywności. Rozkłada się do krótko-łańcuchowych kwasów tłuszczowych w przewodzie pokarmowym. Nie powoduje negatywnych efektów dla wszystkich badanych dawek.
Mógłbym tu życzyć tylko smacznego - ale substancja jest bezwonna i bezsmakowa.
Źródła:
[1] Re‐evaluation of tara gum (E 417) as a food additive - EFSA Journal Volume 15 Issue 6 June 2017.
[2] Wikipedia
Niestety dla autora bloga, a na szczęście dla konsumentów cały raport można skreślić krótko: Guma tara jest bezpiecznym dodatkiem do żywności. Rozkłada się do krótko-łańcuchowych kwasów tłuszczowych w przewodzie pokarmowym. Nie powoduje negatywnych efektów dla wszystkich badanych dawek.
Mógłbym tu życzyć tylko smacznego - ale substancja jest bezwonna i bezsmakowa.
Źródła:
[1] Re‐evaluation of tara gum (E 417) as a food additive - EFSA Journal Volume 15 Issue 6 June 2017.
[2] Wikipedia
środa, 25 lipca 2018
Tragakanta (E413) - groźnie brzmiąca substancja naturalna.
Dobra zasada kupowania wyrobów spożywczych mówi: "Jeżeli nie rozumiesz etykiety lub nie znasz oznaczenia dodatku - nie kupuj". Kierując się tą zasadą, mało kto zdecydował by się na zakup produktu w którym dodatkiem spożywczym była by tragakanta (E413).
Tymczasem tragakanta jest jak najbardziej substancją pochodzenia naturalnego. Podobnie jak wiele innych gum, jest ona wydzieliną roślinną, konkretnie traganka gumodajnego [2]. Substancja jest bezwonna, bezzapachowa, nie wchłaniająca się z bezpośrednio przewodu pokarmowego. Niektóre bakterie w przewodzie pokarmowym mogą ją rozkładać - produktem końcowym procesu trawiennego są krótko-łańcuchowe kwasy tłuszczowe. W przemyśle spożywczym ma szerokie jako stabilizator i substancja wiążąca wodę.
W czerwcu 2017 ukazał się raport EFSA będący ponowną ewaluacją tragakanty jako dodatku do żywności. Dane dotyczące bezpieczeństwa substancji były dobrze określone i substancja w zasadzie we wszystkich kategoriach została uznana za bezpieczną. LD50 dla gryzoni waha się od 7,7g/kg dla królików do 10,3 g/kg dla szczurów. Czyli przy obecnej wadze 90kg musiałbym zjeść jednorazowo prawie kilogram czystej gumy aby mieć 50% szansy na śmierć. Prawdopodobnie na skutek zaklejenia się przewodu pokarmowego.
Z negatywnych efektów zdrowotnych dla ciężarnych szczurów w jednym badaniu zaobserwowano przy karmieniu codziennie dawką 1,2g/ kg masy ciała śmierć 5 z 20 samic. Śmierć była poprzedzona biegunką, nietrzymaniem moczu. U pozostałych 15 samic brak było negatywnych efektów.
Raport zanotował też pojedyncze przypadki alergii i nietolerancji pokarmowej, z typowymi objawami (astma, katar sienny, pokrzywka, obrzęk, problemy trawienne). Zwrócił też uwagę, że jako iż substancja jest pochodzenia roślinnego może istnieć niebezpieczeństwo skażenia bakteryjnego, co powinno być kontrolowane w procesie produkcji dodatku.
Jeżeli więc czytelniku nie należysz do nielicznych osób mających uczulenie na tą gumę - symbol E413 nie powinien cię odstraszać od zakupu produktu.
Źródła:
[1] Re‐evaluation of tragacanth (E 413) as a food additive - EFSA Journal 15 Volume 6 June 2017
[2] Wikipedia
Tymczasem tragakanta jest jak najbardziej substancją pochodzenia naturalnego. Podobnie jak wiele innych gum, jest ona wydzieliną roślinną, konkretnie traganka gumodajnego [2]. Substancja jest bezwonna, bezzapachowa, nie wchłaniająca się z bezpośrednio przewodu pokarmowego. Niektóre bakterie w przewodzie pokarmowym mogą ją rozkładać - produktem końcowym procesu trawiennego są krótko-łańcuchowe kwasy tłuszczowe. W przemyśle spożywczym ma szerokie jako stabilizator i substancja wiążąca wodę.
W czerwcu 2017 ukazał się raport EFSA będący ponowną ewaluacją tragakanty jako dodatku do żywności. Dane dotyczące bezpieczeństwa substancji były dobrze określone i substancja w zasadzie we wszystkich kategoriach została uznana za bezpieczną. LD50 dla gryzoni waha się od 7,7g/kg dla królików do 10,3 g/kg dla szczurów. Czyli przy obecnej wadze 90kg musiałbym zjeść jednorazowo prawie kilogram czystej gumy aby mieć 50% szansy na śmierć. Prawdopodobnie na skutek zaklejenia się przewodu pokarmowego.
Z negatywnych efektów zdrowotnych dla ciężarnych szczurów w jednym badaniu zaobserwowano przy karmieniu codziennie dawką 1,2g/ kg masy ciała śmierć 5 z 20 samic. Śmierć była poprzedzona biegunką, nietrzymaniem moczu. U pozostałych 15 samic brak było negatywnych efektów.
Raport zanotował też pojedyncze przypadki alergii i nietolerancji pokarmowej, z typowymi objawami (astma, katar sienny, pokrzywka, obrzęk, problemy trawienne). Zwrócił też uwagę, że jako iż substancja jest pochodzenia roślinnego może istnieć niebezpieczeństwo skażenia bakteryjnego, co powinno być kontrolowane w procesie produkcji dodatku.
Jeżeli więc czytelniku nie należysz do nielicznych osób mających uczulenie na tą gumę - symbol E413 nie powinien cię odstraszać od zakupu produktu.
Źródła:
[1] Re‐evaluation of tragacanth (E 413) as a food additive - EFSA Journal 15 Volume 6 June 2017
[2] Wikipedia
niedziela, 22 lipca 2018
E491 - E495 Estry sorbitolu dopuszczone mimo braku danych o alergiach
W maju 2017 ukazała się ponowna ocena bezpieczeństwa emulgatorów oznaczonych symbolami E491 do E495 [1]. Są to następujące estry sorbitolu:
E491 - Monostearynian sorbitolu
E492 - Tristearynian sorbitolu
E493 - Monolaurynian sorbitolu
E494 - Monooleinian sorbitolu
E495 - Monopalmitynian sorbitolu
Substancje te są uznane za bezpieczne i dopuszczone do użytku na terenie Unii Europejskiej, ale niektóre z nich są zakazane w niektórych krajach (patrz linki 2-5 na dole strony). Odpowiednio zakazane są w
Zgodnie z zasadami toksykologii w badaniach usiłowano wyznaczyć dawkę śmiertelną (LD50). Dla najwyższych badanych ilości nie ustalono dawki śmiertelnej. W związku z tym na podstawie badań EFSA stwierdziła że dawka śmiertelna wynosi powyżej 40g/kg masy ciała dla E491 i E493 oraz powyżej 15,9 g/kg masy ciała dla pozostałych estrów.
Jeżeli chodzi o szkodliwość długoterminową, wpływ na rozmnażanie, powstawanie komórek nowotworowych w raporcie EFSA przywołano badania świadczące o braku szkodliwego wpływu w tym zakresie. W tym zakresie estry sorbitolu są uznane za bezpieczne na podstawie badań. Maksymalna dopuszczalna dawka dzienna obecnie ustalona jest na 25mg/kg masy ciała dla wszystkich badanych estrów w sumie.
Przy oszacowaniu dziennego dopuszczalnego spożycia raport podkreśla brak danych na temat spożycia estrów sorbitolu z innych źródeł niż jako syntetyczne dodatki do żywności. Podobnie w sekcji dotyczącej potencjalnego wpływu na alergię, raport podkreśla brak danych na ten temat. EFSA zauważyła, że zgodnie z najnowszymi wynikami badań, niektóre inne emulgatory mogą mieć wpływ na skład flory jelitowej i powstawaniu procesów zapalnych w jelitach. W kontekście podobnego wpływu z uwagi na brak danych, komisja na chwilę obecną nie odniosła się do bezpieczeństwa estrów sorbitolu w tym zakresie, stwierdzając, że stanowisko przedstawi w miarę dostępności nowych badań.
Jako wnioski końcowe EFSA zasugerowała Komisji Europejskiej:
Ciekawostka na koniecPrzy oszacowaniu dziennego dopuszczalnego spożycia raport podkreśla brak danych na temat spożycia estrów sorbitolu z innych źródeł niż jako syntetyczne dodatki do żywności. Podobnie w sekcji dotyczącej potencjalnego wpływu na alergię, raport podkreśla brak danych na ten temat. EFSA zauważyła, że zgodnie z najnowszymi wynikami badań, niektóre inne emulgatory mogą mieć wpływ na skład flory jelitowej i powstawaniu procesów zapalnych w jelitach. W kontekście podobnego wpływu z uwagi na brak danych, komisja na chwilę obecną nie odniosła się do bezpieczeństwa estrów sorbitolu w tym zakresie, stwierdzając, że stanowisko przedstawi w miarę dostępności nowych badań.
Na koniec ciekawostka - producent wnioskował do EFSA o usunięcie temperatury krzepnięcia dla E491, E492 i E495 z charakterystyki substancji chemicznej, na co EFSA się nie zgodziła.
Źródła:
[1] Re‐evaluation of sorbitan monostearate (E 491), sorbitan tristearate (E 492), sorbitan monolaurate (E 493), sorbitan monooleate (E 494) and sorbitan monopalmitate (E 495) when used as food additives - EFSA Journal Volume 15 issue 5 May 2017.
[2] https://vitalia.pl/ch_add,82,0_Monostearynian-sorbitolu.html
[3] https://vitalia.pl/ch_add,74,0_Tristearynian-sorbitolu.html
[4] https://vitalia.pl/ch_add,75,0_Monolaurynian-sorbitolu.html
[5] https://vitalia.pl/ch_add,76,0_Monooleinian-sorbitolu.html
[6] https://vitalia.pl/ch_add,77,0_Monopalmitynian-sorbitolu.html
E491 - Monostearynian sorbitolu
E492 - Tristearynian sorbitolu
E493 - Monolaurynian sorbitolu
E494 - Monooleinian sorbitolu
E495 - Monopalmitynian sorbitolu
Substancje te są uznane za bezpieczne i dopuszczone do użytku na terenie Unii Europejskiej, ale niektóre z nich są zakazane w niektórych krajach (patrz linki 2-5 na dole strony). Odpowiednio zakazane są w
- Australii - E492, E493, E494, E495
- Kanadzie - E493, E494, E495
- USA - E492, E493, E495
Zgodnie z zasadami toksykologii w badaniach usiłowano wyznaczyć dawkę śmiertelną (LD50). Dla najwyższych badanych ilości nie ustalono dawki śmiertelnej. W związku z tym na podstawie badań EFSA stwierdziła że dawka śmiertelna wynosi powyżej 40g/kg masy ciała dla E491 i E493 oraz powyżej 15,9 g/kg masy ciała dla pozostałych estrów.
Jeżeli chodzi o szkodliwość długoterminową, wpływ na rozmnażanie, powstawanie komórek nowotworowych w raporcie EFSA przywołano badania świadczące o braku szkodliwego wpływu w tym zakresie. W tym zakresie estry sorbitolu są uznane za bezpieczne na podstawie badań. Maksymalna dopuszczalna dawka dzienna obecnie ustalona jest na 25mg/kg masy ciała dla wszystkich badanych estrów w sumie.
Jeżeli chodzi o negatywne efekty przywołano badania wpływu E491 na myszy - stężenie 4% w diecie powodowało podniesiony poziom erytrocytów u myszy płci męskiej i obniżony leukocytów u myszy płci żeńskiej. Dla wysokiego stężenia E493 (20%) w diecie dla szczurów zaobserwowano zwięszoną śmiertelność. W badaniu nie przedstawiono wniosków dotyczących przyczyn śmiertelności.
Przy oszacowaniu dziennego dopuszczalnego spożycia raport podkreśla brak danych na temat spożycia estrów sorbitolu z innych źródeł niż jako syntetyczne dodatki do żywności. Podobnie w sekcji dotyczącej potencjalnego wpływu na alergię, raport podkreśla brak danych na ten temat. EFSA zauważyła, że zgodnie z najnowszymi wynikami badań, niektóre inne emulgatory mogą mieć wpływ na skład flory jelitowej i powstawaniu procesów zapalnych w jelitach. W kontekście podobnego wpływu z uwagi na brak danych, komisja na chwilę obecną nie odniosła się do bezpieczeństwa estrów sorbitolu w tym zakresie, stwierdzając, że stanowisko przedstawi w miarę dostępności nowych badań.
Przedstawiona charakterystyka estrów sorbitolu świadczy, że mogą one zawierać szkodliwe dodatki będące wynikiem procesu produkcji. Zgodnie z obecnymi normami estry sorbitolu mogą mogą zawierać.:
- arsen (do 3mg/kg),
- ołów (2mg/kg),
- rtęć i kadm (1mg/kg)
- a także np do 0.5% popiołu siarczanowego.
Jako wnioski końcowe EFSA zasugerowała Komisji Europejskiej:
- Obniżenie dozwolonego maksymalnego dziennego spożycia
- Wprowadzenie bardziej restrykcyjnych norm dla obecności toksycznych zanieczyszczeń
- Przedstawienie dodatkowych danych celem wiarygodnej estymacji spożycia.
Po raz kolejny przy ocenie bezpieczeństwa dodatku do żywności okazuje się, że w wielu zakresach brak jest danych na temat szkodliwego ich wpływu, co nie przeszkadza w dopuszczeniu ich do stosowania. Biorąc pod uwagę, że to zwykle producenci dodatków finansują badania i decydują jakie badania ujawnić, a jakie nie, ten brak danych w wielu sekcjach wydaje się dość niepokojący.
Ciekawostka na koniecPrzy oszacowaniu dziennego dopuszczalnego spożycia raport podkreśla brak danych na temat spożycia estrów sorbitolu z innych źródeł niż jako syntetyczne dodatki do żywności. Podobnie w sekcji dotyczącej potencjalnego wpływu na alergię, raport podkreśla brak danych na ten temat. EFSA zauważyła, że zgodnie z najnowszymi wynikami badań, niektóre inne emulgatory mogą mieć wpływ na skład flory jelitowej i powstawaniu procesów zapalnych w jelitach. W kontekście podobnego wpływu z uwagi na brak danych, komisja na chwilę obecną nie odniosła się do bezpieczeństwa estrów sorbitolu w tym zakresie, stwierdzając, że stanowisko przedstawi w miarę dostępności nowych badań.
Na koniec ciekawostka - producent wnioskował do EFSA o usunięcie temperatury krzepnięcia dla E491, E492 i E495 z charakterystyki substancji chemicznej, na co EFSA się nie zgodziła.
Źródła:
[1] Re‐evaluation of sorbitan monostearate (E 491), sorbitan tristearate (E 492), sorbitan monolaurate (E 493), sorbitan monooleate (E 494) and sorbitan monopalmitate (E 495) when used as food additives - EFSA Journal Volume 15 issue 5 May 2017.
[2] https://vitalia.pl/ch_add,82,0_Monostearynian-sorbitolu.html
[3] https://vitalia.pl/ch_add,74,0_Tristearynian-sorbitolu.html
[4] https://vitalia.pl/ch_add,75,0_Monolaurynian-sorbitolu.html
[5] https://vitalia.pl/ch_add,76,0_Monooleinian-sorbitolu.html
[6] https://vitalia.pl/ch_add,77,0_Monopalmitynian-sorbitolu.html
środa, 18 lipca 2018
Nasycone kwasy tłuszczowe (E570) - szkodzą, ale to nie szkodzi.
Zdania na temat szkodliwości spożycia kwasów tłuszczowych są podzielone. W zależności od źródeł, niektórzy zalecają ograniczenie ich spożycia ze względu na cholesterol [2], inni twierdzą że brak jest dowodów na negatywny wpływ tłuszczy nasyconych [3]. Należący do kwasów tłuszczowych o krótkim łańcuchu węglowym kwas kaprylowy (C8) jest wręcz sprzedawany jako korzystny suplement diety, między innymi o działaniu przeciwgrzybicznym i wspierającym florę jelitową [4]. O różnym podejściu do tłuszczy pisałem przy okazji recenzji filmu "cukier gorszy od tłuszczu"
Oczywiście poziom naukowy poszczególnych publikacji jest różny.Na jednej ze stron znalazłem nawet stwierdzenie [5] że "Kwas laurynowy znajdujący się w mleku matki, to najdoskonalszy pokarm dostarczający dziecku wszelkich niezbędnych witam, składników mineralnych, prebiotyków oraz substancji wpływających nadzwyczaj korzystnie na młody organizm". Idiotyzm takiego stwierdzenia powinien zauważyć każdy licealista, pamiętający z lekcji chemi ogranicznej, że kwasy tłuszczowe składają się z wodoru, węgla i tlenu (wzór kwasu: CH3(CH2)10COOH)
Podstawowym źródłem kwasów tłuszczowych jest ich obecność w naturalnych produktach spożywczych. Mogą również być dodawane jako dodatek do wybranych grup żywności. Obecne jako dodatek między innymi w w kremach, serach, sosach, musztardach, napojach (w tym alkoholowych), oznaczone symbolem E570 to mieszanka nasyconych kwasów tłuszczowych o długości łańcucha węglowego od 8 do 18 atomów węgla: kaptylowego (C8), kaprynowego (C10), laurynowego (C12), mirystynowego (C14), palmitynowego (C16) i stearynowego (C18) a także nienasyconego kwasu oleinowego.
W maju zeszłego (2017) roku ukazała się ponowna ocena EFSA bezpieczeństwa tych kwasów jako dodatek do żywności [1]. W całym raporcie jedyne konkretne istotne szkodliwe efekty zostały podane dla kwasów kaprylowego i kaprynowego podając na podstawie badań z lat 60-tych LD50 dla szczurów na 1,3g/kg masy ciała i 3,3g kg masy ciała (co się przekłada na dawkę ok 0,1 kg czystego kwasu kaprylowego dla dorosłego mężczyzny). Co ciekawe w drugim badaniu dawka LD50 dla kwasu kaprylowego była 10 razy wyższa.
W większości raportu EFSA podkreślała brak danych w wielu istotnych dziedzinach toksyczności, mimo skierowanego wcześniej wezwania do środowiska naukowego o przesyłanie badań na ten temat. Dla przykładu: w przypadku badań krótkoterminowej toksyczności na szczurach zabrakło danych dla 3 z ocenianych kwasów tłuszczowych ("No data were available for caprylic, myristic and oleic acid."). Podobnie dla toksyczności długotrwałej wnioskiem był brak konkretnych wniosków: "Only limited data on chronic toxicity were available and because of the limitations of these studies no valuable conclusion could be drawn."
Równolegle na podstawie danych oszacowano ilość nasyconych kwasów tłuszczowych spożywanych w diecie. Wyniki dziennego spożycia są następujące
2500 - 3000 mg/kg - noworodki
1100 - 1300 mg/kg - niemowlaki
900 - 1300 mg/kg - dzieci
400 - 700 mg/kg - nastolatki
400 - 1000 mg/kg - dorośli
300 - 1300 mg/kg - starzy
W związku z wysokim spożyciem w diecie, wniosek końcowy brzmiał nastepująco: nasycone kwasy tłuszczowe mogą mieć negatywny wpływ na zdrowie, ale ilość spożywanych kwasów tłuszczowych jako dodatek do żywności jest pomijalne mały (1%) w stosunku do ilości spożywanej normalnie w diecie, w związku z tym dopuszcza się stosowanie ich jako dodatek.
Jest to ciekawy przykład kiedy dopuszczalny dodatek może mieć negatywny efekt dla zdrowia. Jako autor uważam, że tłuszcze są zdrowsze w diecie niż cukier czy syrop glukozowo-fruktozowy i nie mam nic przeciwko dodawaniu ich do żywności, ale jest to jeden z niewielu raportów w którym w jednym zdaniu EFSA twierdzi że dodatek może mieć negatywny wpływ na zdrowie ale i tak może być stosowany. Bo ta różnica 1% w diecie już ci nie zaszkodzi. Ponadto pokazuje to jednoznacznie, że dodatek może być dopuszczony jako bezpieczny mimo braku danych w istotnych dziedzinach - co już jest nieco niepokojące w przypadkach mniej oczywistych niż kwasy tłuszczowe.
Źródła:
[1] Re‐evaluation of fatty acids (E 570) as a food additive EFSA Journal Volume 15 Issue 5 May 2017
[2] Tłuszcze nasycone. Blog poznajsienatluszczach
[3] Tłuszcze nasycone. Źródła i wpływ na zdrowie. www.poradnikzdrowie.pl
[4] Kwas kaprylowy. Zastosowanie, działanie, efekty uboczne. zdrowie.tvn.pl
[5] Kwas laurynowy - podstawowy składnik mleka matki - Stek bzdur z blogu Blog.sklepkokosowy.pl
[6] Kwasy tłuszczowe - Wikipedia
Oczywiście poziom naukowy poszczególnych publikacji jest różny.Na jednej ze stron znalazłem nawet stwierdzenie [5] że "Kwas laurynowy znajdujący się w mleku matki, to najdoskonalszy pokarm dostarczający dziecku wszelkich niezbędnych witam, składników mineralnych, prebiotyków oraz substancji wpływających nadzwyczaj korzystnie na młody organizm". Idiotyzm takiego stwierdzenia powinien zauważyć każdy licealista, pamiętający z lekcji chemi ogranicznej, że kwasy tłuszczowe składają się z wodoru, węgla i tlenu (wzór kwasu: CH3(CH2)10COOH)
Podstawowym źródłem kwasów tłuszczowych jest ich obecność w naturalnych produktach spożywczych. Mogą również być dodawane jako dodatek do wybranych grup żywności. Obecne jako dodatek między innymi w w kremach, serach, sosach, musztardach, napojach (w tym alkoholowych), oznaczone symbolem E570 to mieszanka nasyconych kwasów tłuszczowych o długości łańcucha węglowego od 8 do 18 atomów węgla: kaptylowego (C8), kaprynowego (C10), laurynowego (C12), mirystynowego (C14), palmitynowego (C16) i stearynowego (C18) a także nienasyconego kwasu oleinowego.
W maju zeszłego (2017) roku ukazała się ponowna ocena EFSA bezpieczeństwa tych kwasów jako dodatek do żywności [1]. W całym raporcie jedyne konkretne istotne szkodliwe efekty zostały podane dla kwasów kaprylowego i kaprynowego podając na podstawie badań z lat 60-tych LD50 dla szczurów na 1,3g/kg masy ciała i 3,3g kg masy ciała (co się przekłada na dawkę ok 0,1 kg czystego kwasu kaprylowego dla dorosłego mężczyzny). Co ciekawe w drugim badaniu dawka LD50 dla kwasu kaprylowego była 10 razy wyższa.
W większości raportu EFSA podkreślała brak danych w wielu istotnych dziedzinach toksyczności, mimo skierowanego wcześniej wezwania do środowiska naukowego o przesyłanie badań na ten temat. Dla przykładu: w przypadku badań krótkoterminowej toksyczności na szczurach zabrakło danych dla 3 z ocenianych kwasów tłuszczowych ("No data were available for caprylic, myristic and oleic acid."). Podobnie dla toksyczności długotrwałej wnioskiem był brak konkretnych wniosków: "Only limited data on chronic toxicity were available and because of the limitations of these studies no valuable conclusion could be drawn."
Równolegle na podstawie danych oszacowano ilość nasyconych kwasów tłuszczowych spożywanych w diecie. Wyniki dziennego spożycia są następujące
2500 - 3000 mg/kg - noworodki
1100 - 1300 mg/kg - niemowlaki
900 - 1300 mg/kg - dzieci
400 - 700 mg/kg - nastolatki
400 - 1000 mg/kg - dorośli
300 - 1300 mg/kg - starzy
W związku z wysokim spożyciem w diecie, wniosek końcowy brzmiał nastepująco: nasycone kwasy tłuszczowe mogą mieć negatywny wpływ na zdrowie, ale ilość spożywanych kwasów tłuszczowych jako dodatek do żywności jest pomijalne mały (1%) w stosunku do ilości spożywanej normalnie w diecie, w związku z tym dopuszcza się stosowanie ich jako dodatek.
Jest to ciekawy przykład kiedy dopuszczalny dodatek może mieć negatywny efekt dla zdrowia. Jako autor uważam, że tłuszcze są zdrowsze w diecie niż cukier czy syrop glukozowo-fruktozowy i nie mam nic przeciwko dodawaniu ich do żywności, ale jest to jeden z niewielu raportów w którym w jednym zdaniu EFSA twierdzi że dodatek może mieć negatywny wpływ na zdrowie ale i tak może być stosowany. Bo ta różnica 1% w diecie już ci nie zaszkodzi. Ponadto pokazuje to jednoznacznie, że dodatek może być dopuszczony jako bezpieczny mimo braku danych w istotnych dziedzinach - co już jest nieco niepokojące w przypadkach mniej oczywistych niż kwasy tłuszczowe.
Źródła:
[1] Re‐evaluation of fatty acids (E 570) as a food additive EFSA Journal Volume 15 Issue 5 May 2017
[2] Tłuszcze nasycone. Blog poznajsienatluszczach
[3] Tłuszcze nasycone. Źródła i wpływ na zdrowie. www.poradnikzdrowie.pl
[4] Kwas kaprylowy. Zastosowanie, działanie, efekty uboczne. zdrowie.tvn.pl
[5] Kwas laurynowy - podstawowy składnik mleka matki - Stek bzdur z blogu Blog.sklepkokosowy.pl
[6] Kwasy tłuszczowe - Wikipedia
środa, 29 listopada 2017
Bezpieczeństwo procesu recyklingu w żywności - EFSA - cz 2.
Dwa tygodnie temu pisałem jak EFSA bada bezpieczeństwo procesu recyklingu. Dziś chciałbym przedstawić przykładowy proces na którego temat EFSA się wypowiadała. Proces został zgłoszony do oceny przez niemiecką firmę Krones.
Cały proces wygląda następująco:
Cały proces wygląda następująco:
- Plastik jest przetwarzany na suche umyte płatki
- Przetwarzany jest na śrut
- Śrut jest krystalizowany
- Następnie jest czyszczony próżniowo w wysokiej temperaturze.
Pierwszy krok jest wykonywany przez partnerów, następne w firmie. W badaniu przez 7 dni płatki były przechowywane w zanieczyszczeniach rozpuszczonych w izopropanolu. Następnie wykonywano kroki 2-4 i na tej podstawie oszacowano, że proces może zmniejszyć zanieczyszczenie od 99,9% dla toluenu i salicylanu metylu do 93,6% dla lindanu.
Następnie zgodnie z procedurą badano ile danego zanieczyszczenia dostanie się do wody po 1 roku przechowywania w 25C. Dla salicylatu metylu różnica pomiędzy wartością dopuszczalną a wartością zbadaną wynosiła 43 razy. Dla fenylocykloheksanu Cres i Cmod wynosiły 0,14mg/kg. To znaczy że badanie wykazało że badany proces jest bezpieczny i może zostać użyty.
W poprzednim tekście pokazałem, że cały proces badania opiera się na naukowych statystycznych faktach, które jednak są zmierzone na podstawie konkretnych sytuacji. O ile w przypadku w którym różnica jest wielokrotna, tak jak dla salicylanu metylu różnica ta nie powinna mieć znaczenia. Nawet jeżeli skażonego plastiku będzie 50 a nie 5%, czy nie będzie się zgadzać inny parametr nie powinno mieć to znaczenia.
W przypadku badanego procesu i fenylocykoheksanu w badaniu nie ma marginesu błędu. 0,15 mg/kg zamiast 0,14 mg/kg spowodowało by że proces zostałby odrzucony. Dowolne przekroczenie warunków standardowych (np. więcej niż 5% plastiku spoza zastosowań żywnościowych, większe skażenie, nie dokładne umycie plastiku w etapie 1, który znajduje się poza kontrolą firmy) powoduje że skażenie będzie większe niż przyjęte za bezpiecznie.
Nie neguję procesu naukowego. Każde badanie dopuszczające powinno mieć jednoznaczne kryterium. Osobiście nie czuje się zagrożony pijąc wodę z butelki z recyklingu. Należy jednak pamiętać, że bezpieczeństwo to jest na podstawie obecnej wiedzy naukowej i ścisłego przestrzegania procesu. A jak wiadomo czynnik ludzki bywa zawodny.
W poprzednim tekście pokazałem, że cały proces badania opiera się na naukowych statystycznych faktach, które jednak są zmierzone na podstawie konkretnych sytuacji. O ile w przypadku w którym różnica jest wielokrotna, tak jak dla salicylanu metylu różnica ta nie powinna mieć znaczenia. Nawet jeżeli skażonego plastiku będzie 50 a nie 5%, czy nie będzie się zgadzać inny parametr nie powinno mieć to znaczenia.
W przypadku badanego procesu i fenylocykoheksanu w badaniu nie ma marginesu błędu. 0,15 mg/kg zamiast 0,14 mg/kg spowodowało by że proces zostałby odrzucony. Dowolne przekroczenie warunków standardowych (np. więcej niż 5% plastiku spoza zastosowań żywnościowych, większe skażenie, nie dokładne umycie plastiku w etapie 1, który znajduje się poza kontrolą firmy) powoduje że skażenie będzie większe niż przyjęte za bezpiecznie.
Nie neguję procesu naukowego. Każde badanie dopuszczające powinno mieć jednoznaczne kryterium. Osobiście nie czuje się zagrożony pijąc wodę z butelki z recyklingu. Należy jednak pamiętać, że bezpieczeństwo to jest na podstawie obecnej wiedzy naukowej i ścisłego przestrzegania procesu. A jak wiadomo czynnik ludzki bywa zawodny.
źródła:
"Safety assessment of the process ‘Krones’ used to recycle post-consumer PET into food contact materials" EFSA Journal, Volume 15 Issue 10 October 2017.
"Scientific Opinion on the criteria to be used for safety evaluation of a mechanical recycling process to produce recycled PET intended to be used for manufacture of materials and articles in contact with food". EFSA Journal, Volume 9 Issue 7 July 2011
"Scientific Opinion on the criteria to be used for safety evaluation of a mechanical recycling process to produce recycled PET intended to be used for manufacture of materials and articles in contact with food". EFSA Journal, Volume 9 Issue 7 July 2011
niedziela, 19 listopada 2017
Przegląd Youtube - Listopad 2017
Od ostatniego przeglądu Youtube minęło nieco czasu. Przede wszystkim na kanałach obserwowanych pojawiło się stosunkowo mało ciekawych filmów które można było polecić. Dziś w przerwie między dwoma tekstami dotyczącymi bezpieczeństwa recyklingu chciałbym nadrobić zaległości i zaproponować kolejnych 10 krótkich filmików na w.w. temat.
Wirtualna Poradnia:
Czy mrożone jedzenie szkodzi zdrowiu?
Zalety mrożenia. Jak w sklepie rozpoznać mrożonkę która była w międzyczasie rozmrażana? Jak rozmrażać warzywa i owoce aby nie traciły walorów zdrowotnych.
Sól a zdrowie
Negatywne skutki soli - od nadciśnienia do chorób nowotworowych włącznie. Jakie potrawy mają najwięcej soli. Czy istnieje lepsza i gorsza sól?
Pod mikroskopem
Zamienniki kawy. Co zamiast niej nas pobudza?
Jakie inne płyny oprócz oprócz kawy zawierają kofeinę. Guarana jako zamiennik kofeiny. Negatywna rola wielokrotnie parzonej Yerba Mate - zwiększającej ryzyko raka pęcherza. Wypełnianie czasu za pomocą niezbyt inteligentnych uwag i dowcipów, pokazuje, że temat okazał się zbyt krótki dla Patryka..
Warzywa i owoce dawniej i dziś - czym się różnią
Warzywa i owoce nie przypominają dziś tych sprzed 300, 400 lat. Niektóre zmiany są pozytywne zwiększające walory odżywcze i smakowe, zwiększa się jednak zawartość niektórych substancji szkodliwych. Szczegóły w oddcinku.
Azotany w warzywach (burak, sałata, marchew). Poprawiają sportowe wyniki, wzmacniają czy trują?
Azotany i azotyny to dodatki do żywności, które oprócz zapewnienia ładnego koloru mięsa i konserwowania mięsa mają szereg negatywnych skutków (tworzą rakotwórcze nitrozaminy, zamieniają hemoglobinę w nieprzewodzącą tlen metahemoglobinę). Ale nie każdy wie, że głównym jego źródłem w diecie nie jest mięso, ale określone warzywa. Czy w związku z tym powinniśmy jeść te warzywa i pić ich soki? Szczegóły w odcinku.
Piramida (nie)zdrowego żywienia. O czym ci WHO nie powie?
Z gabinetu lekarskiego każdy kojarzy tzw. piramidę zdrowego żywienia. Natomiast należy pamiętać o tym, że przeznaczona jest dla zdrowych i dorosłych osób. Ponad 30% osób z uwagi na różne choroby taki sposób odżywiania spowoduje poważnie dolegliwości. Szczegóły w odcinku.
EFSA
Food safety knows no borders
Światowy handel i globalizacja, powoduje że temat bezpieczeństwa żywności staje się problemem globalnym. Krótki film omawia w jaki sposób EFSA współpracuje z podobnymi organizacjami z całego świata.
Dealing with Uncertainty
Krótki filmik o tym w jaki sposób EFSA w opiniach naukowych stara się zaadresować temat niepewności i braku pełnej wiedzy o możliwych zagrożeniach.
Fighting ciguatera food poisoning
Ciguatera (patrz wikipedia) to niebezpieczna forma zatrucia toksynami morskimi, spowodowane zjedzeniem zatrutych ryb. Pierwotną przyczyną jest toksyna wydzielana przez niektóre algi. Film omawia w jaki sposób EFSA wraz z partnerami z całego świata zamierza walczyć z w.w. zagrożeniem.
Epigenetics and risk assessment: where do we stand?
Epigenetyka to stosunkowo nowa nauka, omawiająca w jaki sposób określone warunki powodują uaktualnienie się różnych genów. Jednym z tych warunków mogą być określone substancje w żywności. Filmik omawia w jaki sposób obecnie EFSA w swojej codziennej pracy uwzględnia informacje z tej gałęzi wiedzy.
Poprzednio omawiane:
Przegląd Youtube - Sierpień 2017
Przegląd Youtube - Lipiec 2017
Przegląd Youtube - Czerwiec 2017
Przegląd Youtube - Maj 2017
Medyczne wgady - kolejna porcja filmów z youtube
Neti Aneti - Pod Mikroskopem - wybór odcinków (6)
Neti Aneti - wybór odcinków (5)
Neti Aneti - wybór odcinków (4)
Neti Aneti - Wybór odcinków (3)
Neti Aneti - Wybór odcinków (2)
Neti Aneti - wybór odcinków
Obserwowane kanały:
EFSA Channel
Pod mikroskopem
Medyczne Wgady
Wirtualna Poradnia
Wirtualna Poradnia:
Czy mrożone jedzenie szkodzi zdrowiu?
Zalety mrożenia. Jak w sklepie rozpoznać mrożonkę która była w międzyczasie rozmrażana? Jak rozmrażać warzywa i owoce aby nie traciły walorów zdrowotnych.
Sól a zdrowie
Negatywne skutki soli - od nadciśnienia do chorób nowotworowych włącznie. Jakie potrawy mają najwięcej soli. Czy istnieje lepsza i gorsza sól?
Pod mikroskopem
Zamienniki kawy. Co zamiast niej nas pobudza?
Jakie inne płyny oprócz oprócz kawy zawierają kofeinę. Guarana jako zamiennik kofeiny. Negatywna rola wielokrotnie parzonej Yerba Mate - zwiększającej ryzyko raka pęcherza. Wypełnianie czasu za pomocą niezbyt inteligentnych uwag i dowcipów, pokazuje, że temat okazał się zbyt krótki dla Patryka..
Warzywa i owoce dawniej i dziś - czym się różnią
Warzywa i owoce nie przypominają dziś tych sprzed 300, 400 lat. Niektóre zmiany są pozytywne zwiększające walory odżywcze i smakowe, zwiększa się jednak zawartość niektórych substancji szkodliwych. Szczegóły w oddcinku.
Azotany w warzywach (burak, sałata, marchew). Poprawiają sportowe wyniki, wzmacniają czy trują?
Azotany i azotyny to dodatki do żywności, które oprócz zapewnienia ładnego koloru mięsa i konserwowania mięsa mają szereg negatywnych skutków (tworzą rakotwórcze nitrozaminy, zamieniają hemoglobinę w nieprzewodzącą tlen metahemoglobinę). Ale nie każdy wie, że głównym jego źródłem w diecie nie jest mięso, ale określone warzywa. Czy w związku z tym powinniśmy jeść te warzywa i pić ich soki? Szczegóły w odcinku.
Piramida (nie)zdrowego żywienia. O czym ci WHO nie powie?
Z gabinetu lekarskiego każdy kojarzy tzw. piramidę zdrowego żywienia. Natomiast należy pamiętać o tym, że przeznaczona jest dla zdrowych i dorosłych osób. Ponad 30% osób z uwagi na różne choroby taki sposób odżywiania spowoduje poważnie dolegliwości. Szczegóły w odcinku.
EFSA
Food safety knows no borders
Światowy handel i globalizacja, powoduje że temat bezpieczeństwa żywności staje się problemem globalnym. Krótki film omawia w jaki sposób EFSA współpracuje z podobnymi organizacjami z całego świata.
Dealing with Uncertainty
Krótki filmik o tym w jaki sposób EFSA w opiniach naukowych stara się zaadresować temat niepewności i braku pełnej wiedzy o możliwych zagrożeniach.
Fighting ciguatera food poisoning
Ciguatera (patrz wikipedia) to niebezpieczna forma zatrucia toksynami morskimi, spowodowane zjedzeniem zatrutych ryb. Pierwotną przyczyną jest toksyna wydzielana przez niektóre algi. Film omawia w jaki sposób EFSA wraz z partnerami z całego świata zamierza walczyć z w.w. zagrożeniem.
Epigenetics and risk assessment: where do we stand?
Epigenetyka to stosunkowo nowa nauka, omawiająca w jaki sposób określone warunki powodują uaktualnienie się różnych genów. Jednym z tych warunków mogą być określone substancje w żywności. Filmik omawia w jaki sposób obecnie EFSA w swojej codziennej pracy uwzględnia informacje z tej gałęzi wiedzy.
Poprzednio omawiane:
Przegląd Youtube - Sierpień 2017
Przegląd Youtube - Lipiec 2017
Przegląd Youtube - Czerwiec 2017
Przegląd Youtube - Maj 2017
Medyczne wgady - kolejna porcja filmów z youtube
Neti Aneti - Pod Mikroskopem - wybór odcinków (6)
Neti Aneti - wybór odcinków (5)
Neti Aneti - wybór odcinków (4)
Neti Aneti - Wybór odcinków (3)
Neti Aneti - Wybór odcinków (2)
Neti Aneti - wybór odcinków
Obserwowane kanały:
EFSA Channel
Pod mikroskopem
Medyczne Wgady
Wirtualna Poradnia
Subskrybuj:
Posty (Atom)